02.06.2017

1. Գոյականի հոլովման տեսակները։ Ներքին և արտաքին հոլովումների տարբերությունները։ Արտաքին հոլովումներ. իմաստային տարբերակիչները։ Բացառություններ և զուգաձևություններ։ Այլաձև հոլովումներ.

  • Ընդգծիր ներքին հոլովման պատկանող բառերը.
    արյուն, դերանուն, հնչյուն, ատելություն, գինետուն, վերնատուն, բառատոն, կնքահայր, եռանկյուն, գարուն, քույր, մորեղբայր, մահ, ուսուցում, գերություն, հենասյուն, արարում, ադամաթուզ, ջրշուն։
  • Գտիր, թե տրված բառերից որը ո՛ր հոլովման է ենթարկվում.
    արյուն, տիկին, ամիս, հանգիստ, սուգ, օր, ձմեռ, գումարում, ծունկ, երբայր։

2. Հայերենի յոթ հոլովները, դրանց իմաստներն ու կազմությունը։ 
Սեռական-անորոշ տրական, անձնանիշ հայցական- տրական, իրանիշ հայցական- ուղղական համանուն ձևերը, դրանց տարբերակման եղանակները։

  • Ասես աստղերի փոշին էին շաղ տվել լճի վրա։ Անետը շատ աստղերի էր հանդիպել իր կյանքում։ -սեռական-տրական
  • Լիդիա Պավլովնան գորովանքով նայում էր որդուն։ Կինն անտրտունջ գրկեց որդուն։ — տրական — հայցական
  • Արևի պայծառ շողերը ողողել են տան պատուհանները։ Պատուհանները բացվում էին դեպի ձորը։  -հայցական-ուղղական։

Առաջադրանքներ

  1. Որոշել ընդգծված գոյականների հոլովը։
  • Սրտապատառ ներս ընկավ մի ճերմակ աղավնի։
  • Այն ժամանակ մտքումս տղային անխելք համարեցի։
  • Հայրենի եզերքը միշտ կարոտով է լցրել իմ հոգին։
  • Անիկը լուրը լսել էր կատարյալ անտարբերությամբ։
  • Դա քաղաքից եկող վատ լուրերից առաջինն էր։
  • Ծովի ծփանքն այնքան կենարար էր, որ ճակատագրից հալածված մարդիկ մի վայրկյան մոռացն ասես իրենց տառապանքները։
  • Այն աչքերը, որ չեն լացել, բան չեն տեսել այս աշխարհում։
  • Այդ իրիկուն տատս ջոկեց պանրի յուղոտ կտորները, և մենք հասկացանք, որ նա քաղաք է տանելու նաև պոչը ծաղիկ երինջին։
  • Նա վերցրեց ծաղկեփունջը և մեկնեց օրիորդին։
  • Լաց լինող երեխան կորցրել էր մորը։

 

2. Թարգմանել առակը, դուրս բերել գոյականները, որոշել դրանց հոլովն ու հլովումը։

Город людей, чистых нравом
Суфийская притча от Джами

Решив завоевать весь мир, Александр Македонский в одном из своих трудных походов достиг стен дивного города. В городе этом не было ни царя, ни князей, ни богачей, ни бедных. Все в нём были равны, как братья, труд их был лёгок, потому что их земля щедро одаряла их своими плодами. Страна эта не ведала о том, что в мире бывают войны. У каждого её жителя, у каждой семьи были дом и сад, и никто из них не знал, что такое замки и запоры.
Перед каждым домом в том городе размещался семейный склеп, что вызвало у царя Александра особенно большое удивление, и первый его вопрос к жителям этого дивного города был таким:
— Всё у вас хорошо, но почему построенные при жизни гробницы у вас соседствуют с домами живых?
— Они построены для того, — ответили ему, — чтобы во все свои земные дни каждый человек помнил о смерти. Эта память помогает ему праведно и честно прожить свой век.
Выслушав этот ответ, царь Александр задал свой второй вопрос:
— А почему у вас нет замков? Почему двери ваших домов открыты для воров?
— У нас нет ни воров, ни богачей, ни бедняков, — сказали горожане. — Здесь все обеспечены одинаково, и гарантией этому служит плодородие нашей земли, сторицей возвращающей вложенные в неё семя и труд.
Тогда Александр спросил:
— Почему же среди вас нет ни одного воина, который бы мог, вынув меч из ножен, объявить свою власть вашему народу? Как вы вообще можете жить без власти?
— Но среди нас нет места беззаконию, и поэтому нам не нужны ни царь, ни тиран, ни деспот, — был ему ответ.
Тогда царь Александр задал свой последний вопрос:
— Почему же все-таки среди вас нет богатых людей?
И горожане спокойно ответили ему:
— Любому из нас противна жадность к деньгам и драгоценностям. У нас считается, что в мире нет пороков гнуснее алчности и скупости. Эти обычаи и нравы завещаны нам нашими предками, и каждый из нас будет верен им всю свою жизнь.
Александр был так поражён всем увиденным и услышанным, что стал выводить своё войско из города. По пути он увидел открытое окно швейной мастерской и, разговорившись с необычным портным, подивился его мудрости. Портной рассказал ему, что когда-то власть над городом делили два местных царя, и жизнь их оборвалась во время бесконечных междоусобиц. Царские одежды на них сменили саваны, и никто не оказывал им никаких почестей. Их мёртвые тела отнесли далеко в горы и закопали прямо в землю без всяких усыпальниц.
— Однажды я пошёл посмотреть их могилы, — рассказывал портной, — и увидел только их разбросанные кости. Я хотел их сложить, как надлежит, но так и не смог установить, где чья кость.
В конце этой беседы Александр сказал портному, что он его может поставить царём над этим городом, но портной решительно отказался, сказав, что шить кому-либо или самому себе царские наряды, это всё равно, что кроить и переводить шёлк бессмертья на однодневную царскую мантию.


Աղբյուրը՝    
  http://pritchi.ru/id_10420